Legionella, czyli choroba legionistów. Jak się przed nią uchronić?
20 września 2023 | Dariusz Smolarek
Legionella jest bakterią, która dość powszechnie występuje w otaczającym nas środowisku - w zbiornikach wodnych, a także w wilgotnej glebie.
Bakteria Legionella została odkryta po raz pierwszy w 1976 roku. Powoduje ona nietypowe zapalenie płuc (gorączkę Pontiac lub niebezpieczną chorobę Legionistów). Legionella licznie występuje w obiegach wody ciepłej, zasobnikach, bojlerach i klimatyzacji. Do zakażenia dochodzi jedynie drogą kropelkową poprzez wdychanie aerozolu zawierającego bakterie Legionelli.
Warunki sprzyjające rozwojowi bakterii Legionella:
- zastój wody – im mniejszy i rzadszy przepływ wody, tym większa szansa na rozwój bakterii;
- korozja elementów instalacji – Legionella lubi rdzę;
- biofilm – niewidoczna gołym okiem warstwa mikroorganizmów na różnych powierzchniach; Legionella może występować na biofilmie znajdującym się na wewnętrznych częściach rur i urządzeń sanitarnych;
- obecność innych organizmów w wodzie takich jak glony i pierwotniaki;
- niskie stężenie środków dezynfekujących – instalacje sanitarne powinny być regularnie czyszczone, a niekiedy też odkażane;
- skład wody – wysokie stężenie soli wapnia i magnezu, jonów żelaza i manganu, a także wysoka zawartość dwutlenku węgla sprzyjają namnażaniu Legionelli.
Gdzie występuje Legionella?
Legionella pojawia się tam, gdzie występuje ciepła woda (20-50°C). Można ją spotkać w takich miejscach jak:
- prysznice, krany,
- baterie umywalkowe;
- wanny z hydromasażem;
- baseny;
- klimatyzatory;
- nawilżacze powietrza;
- fontanny i kurtyny wodne;
- myjnie samochodowe;dializatory.
Jak można zarazić się legionellą?
Legionellą można zarazić się poprzez wdychanie powietrza, w którym znajdują się cząsteczki pary wodnej zawierającej bakterie. Aby doszło do infekcji, bakterie muszą trafić do płuc. Dlatego ryzyko zarażenia się Legionellą poprzez spożywanie skażonej wody jest niskie – musiałoby dojść do zakrztuszenia, w wyniku którego woda trafiłaby do płuc.
Choroba legionistów - historia powstania.
Pierwsze masowe zachorowanie odnotowano w 1976 r w Pensylwanii, podczas zjazdu weteranów II wojny światowej jednego z legionów amerykańskich. Zachorowało wówczas 186 osób, które mieszkały w jednym z hoteli w Filadelfii. Na ostre zapalenie płuc zmarły 34 osoby, w tym 5 z obsługi hotelu. W tym samym roku, Joseph MacDade po intensywnych badaniach, stwierdził, że przyczyną choroby była nowa, nieopisana do tej pory bakteria. Bakteria, która zainfekowała uczestników zjazdu została nazwana Legionella Pneumophila, a choroba „legionellozą”, dla upamiętnienia jej pierwszych zidentyfikowanych ofiar.
Choroba legionistów występuje niezwykle rzadko i najczęściej rozwija się u osób będących w grupie ryzyka, czyli:
- nałogowych palaczy;
- powyżej 50. r.ż.;
- chorych na cukrzycę;
- zmagających się z rakiem, chorobą nerek i przewlekłymi chorobami płuc np. astmą;
- z obniżoną odpornością: nosiciele wirusa HIV, chorzy na AIDS, po przeszczepie narządów.
Objawy:
Objawy gorączki Pontiac pojawiają się od kilku godzin do 3 dni od momentu zakażenia i najczęściej obejmują:
- dreszcze;
- bóle mięśni i stawów;
- bóle głowy;
- suchy kaszel;
- duszności;
- zmęczenie i osłabienie organizmu;
- dolegliwości ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka.
Gorączka Pontiac utrzymuje się od 2 do 5 dni i ustępuje samoistnie.
Objawy legionellozy mogą obejmować:
- wysoką gorączkę;
- dreszcze;
- bóle mięśni i stawów;
- bóle głowy;
- ból w klatce piersiowej;
- kaszel – początkowo suchy, następnie mokry;
- duszności i problemy z oddychaniem;
- zmęczenie i osłabienie organizmu;
- nadmierna senność, niekiedy nawet śpiączka;
- zaburzenia świadomości;
- dolegliwości ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, wodnistą biegunkę, brak apetytu, silne bóle brzucha.
Jak zabezpieczyć się przed Legionellą?
- Nie dopuszczaj do zastoju wody – po powrocie z kilkudniowego urlopu przed użyciem wody z kranu, najpierw przepłucz instalację: spuść wodę w toalecie, a wszystkie krany odkręć na kilka sekund.
- Regularnie czyść i odkamieniaj zlew, baterię umywalkową, kran w kuchni i słuchawkę prysznicową.
- Jeśli zauważysz rdzę na jakimś elemencie sanitarnym – wymień go.
- Klimatyzatory, oczyszczacze i nawilżacze powietrza regularnie oczyszczaj i dezynfekuj.
- Nie zapominaj też o regularnej dezynfekcji klimatyzacji samochodowej.
A.Ł.
